Afrikanisme

De samenwerking met andere rassengroepen zorgt voor een scheuring binnen het ANC. De radicale Afrikanisten geloven niet in een multiraciale democratie maar willen een exclusief Afrikaans Zuid-Afrika. Het inclusieve Zuid-Afrikaanse en het exclusieve Afrikaanse nationalisme stonden al lange tijd op gespannen voet naast elkaar binnen het ANC maar na het Congres van het Volk scheuren de Afrikanisten zich definitief los.


Hierbij speelt een belangrijke vraag een rol, want wie in Zuid-Afrika is er nu precies zwart? Niet iedereen die niet blank is, is per definitie zwart. Betekende ‘zwarte eenheid’ nu de eenheid van Afrikanen, kleurlingen en Indiërs, of moesten de zwarte Afrikanen hun recht opeisen als de ‘oorspronkelijke bewoners’ van Zuid-Afrika en iedereen die dat niet is het land uitzetten. Het ANC staat voor een andere aanpak. Zuid-Afrika moet geleid worden door Afrikanen maar ook een plek hebben voor de blanken, Indiërs en kleurlingen die immers ook Zuid-Afrikanen zijn.


Veel Afrikaanse staten waren in of rond 1960 onafhankelijk geworden. In de meeste landen was dit proces relatief harmonieus verlopen en in samenwerking met de voormalige kolonisator. Uitzonderingen waren de koloniën waar zich grote aantallen Europese kolonisten hadden gevestigd: Algerije, Kenia, Zimbabwe, Angola, Mozambique en Zuid-Afrika.
Het ANC had inmiddels echter geaccepteerd dat de blanken in Zuid-Afrika waren om er te blijven. In het Handvest van de Vrijheid had het ANC geschreven dat Zuid-Afrika behoort aan allen die er wonen, blank en zwart.


Na een eindeloze discussie besloten de Afrikanisten uiteindelijk afstand te nemen van het ANC. Onder leiding van Robert Sobukwe vormden ze hun eigen beweging: het Pan-Afrikaans Congres oftewel het PAC. Dit alles onder het motto: ‘Afrika voor Afrikanen’.

Bronnen en verder lezen


  • Op de website van het historisch project SAHO (South African History Online) is ook veel informatie te vinden over het Afrikanisme.
    SAHO heeft ook een speciale pagina over Robert Mangaliso Sobukwe.

  • Couwenberg, S.W.  (red.) (2008) Apartheid, anti-apartheid, post-apartheid : terugblik en evaluatie, Budel: DAMON.

  • Kessel, van, Ineke (2010) Nelson Mandela in een notendop. Uitgeverij Bert Bakker. Amsterdam.

Meer over dit onderwerp

Afrikanisme
X
Loading